Home ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ “HOMO PANDEMICUS”

ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ “HOMO PANDEMICUS”

Οι άνθρωποι είμαστε βαθιά κοινωνικά όντα, κάτι που είναι προφανές από τον τρόπο που ζούμε. O «Homo Pandemicus», ο σύγχρονος δηλαδή άνθρωπος, εξαναγκάστηκε να απαρνηθεί την κοινωνικότητά του, να περιορίσει στο ελάχιστο τις κοινωνικές συναναστροφές και να απομονωθεί σπίτι.

Πώς επηρέασε όμως τον εγκέφαλό μας η μακροχρόνια απομόνωση;

Θα θυμόμαστε πώς να είμαστε κοινωνικά όντα, όταν τελειώσει η υγειονομική κρίση και επιστρέψει η κανονικότητα;

Το μυστικό της κοινωνικής φύσης μας βρίσκεται βαθιά στον εγκέφαλό μας. Όσο μεγαλύτερος ο εγκέφαλος, τόσο πιο πολυπληθής η κοινωνική ομάδα. Οι άνθρωποι δημιουργούν τις μεγαλύτερες ομάδες από οποιοδήποτε άλλο πρωτεύον, με περίπου 150 μέλη, ο κάθε άνθρωπος σήμερα γνωρίζει μίνιμουμ 150 άτομα.

Η κοινωνικοποίηση αποτελεί «διανοητική εξάσκηση». Για να αλληλεπιδράσει ένας άνθρωπος με έναν άλλον επιτυχώς, οφείλει να διατηρήσει ένα τεράστιο πλήθος πληροφοριών, όπως ο τόπος κατοικίας και η εργασία, αλλά και η κοινωνική θέση, οι φίλοι, οι αντίπαλοι, πιθανές παρελθοντικές απερισκεψίες και τι ακριβώς τον κινητοποιεί.

Ο αριθμός των κοινωνικών επαφών μας περιορίζεται από την ικανότητα επεξεργασίας δεδομένων που διαθέτουμε. Εξελικτικά, στο πέρασμα εκατομμυρίων ετών, τα είδη με τις περισσότερες κοινωνικές επαφές ανέπτυξαν ογκωδέστερο εγκέφαλο.

Πρόσφατη γερμανική έρευνα έδειξε ότι ο εγκέφαλος εννέα εξερευνητών της Ανταρκτικής, που παρέμειναν επί 14 μήνες σε ερευνητικό σταθμό, σμικρύνθηκε στο τέλος της μελέτης συγκριτικά με την αρχή. Επίσης είχαν χειρότερα αποτελέσματα σε τεστ νοημοσύνης. Οι επιστήμονες απέδωσαν τη δυσμενή διανοητική κατάστασή τους στην κοινωνική απομόνωση, στη μονοτονία της ζωής τους και στον εγκλεισμό τους σε ένα, στην πραγματικότητα, σιδερένιο κουτί.

Κατά πόσον η κοινωνική αποστασιοποίηση που επιβάλλεται τους τελευταίους μήνες επηρεάζει τις κοινωνικές μας δεξιότητες, είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί να απαντηθεί εύκολα. Κατ’ αρχάς, οι ψυχολόγοι δεν ασχολούνται με τον απόλυτο αριθμό των κοινωνικών μας επαφών, αλλά εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κατάστασή μας. Μπορεί να είσαι μόνος, χωρίς να νιώθεις μοναξιά.

Άνθρωποι που βιώνουν την κοινωνική απομόνωση έχουν αυξημένη αίσθηση των κοινωνικών απειλών και συχνά παρερμηνεύουν τις πράξεις ή τα λόγια των άλλων, έτσι ώστε να στηρίζουν τη δική τους αρνητική εντύπωση για την κατάστασή τους ή τις κοινωνικές τους δεξιότητες.

Παρότι, επί δεκαετίες, η μοναχικότητα, ως επιλογή, υμνήθηκε από θρησκευτικούς ηγέτες, φιλοσόφους και καλλιτέχνες, πλήθος επιστημονικών ερευνών δείχνει ότι ακόμη και η οικειοθελής απόσυρση από την κοινωνία έχει σοβαρές συνέπειες. Όλοι έχουμε ανάγκη από «κοινωνική εξάσκηση», γιατί έτσι νιώθουμε ότι έχουμε αξία. Επίσης, συμβάλλει στη σωστή ερμηνεία των προθέσεων των γύρω μας, γεγονός που μας βοηθά να έχουμε πιο θετικές κοινωνικές εμπειρίες.

Εν μέσω της πανδημίας, όλοι γινόμαστε περισσότερο κοινωνικά «αδέξιοι». Ακόμη και μικρές παρεκκλίσεις από το κοινωνικώς αναμενόμενο μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ντροπή. Αυτό δείχνει πόσο καλά ρυθμισμένος είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος να συλλαμβάνει τις κοινωνικές προσδοκίες και να αξιολογεί εάν τις ικανοποίησε.

Τα παιδιά και οι έφηβοι έχουν απόλυτη ανάγκη από κοινωνικές συναναστροφές.

Πρέπει να διδαχθούν από την πληθώρα κοινωνικών ενδείξεων και τις προσδοκίες που υπάρχουν στην πραγματική ζωή. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους έχουν προδιάθεση στην κοινωνική αδεξιότητα,.

Στα παιδιά υπάρχει σαφής σχέση της κοινωνικής τους εξάσκησης και των κοινωνικών δεξιοτήτων. Απομονωμένα παιδιά έχουν μεγαλύτερη τάση ερμηνείας κοινωνικών καταστάσεων, κατά τρόπους που υπονόμευαν την αυτοπεποίθησή τους. Ασφαλώς δεν υπάρχει ιδανικότερος χώρος από το σχολείο για την ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών.

Πηγή: «Awkward: The Science of Why We’re Socially Awkward and Why That’s Awesome» Ο Τάι Τασίρο,