Home ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ WHAT IF WHAT IF…ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΣΑΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΕ ΑΠΛΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ?

WHAT IF…ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΝ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΣΑΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΕ ΑΠΛΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ?

Αν νομίζετε ότι η δημοκρατία είναι προβληματική, τότε σκεφτήτε να αντικαθιστούσαμε τους πολιτικούς με ανθρώπους που θα διαλέξουμε στην τύχη. Σκεφτείτε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση δημοκρατίας με κλήρωση, ή τυχαία επιλογή κυβερνητικών εκπροσώπων, ένα σύστημα με προέλευση από την αρχαία Αθήνα που βασίζεται στη σοφία του πλήθους και εμπιστεύεται συνηθισμένους ανθρώπους να πάρουν δίκαιες αποφάσεις για το ευρύτερο καλό του συνόλου. Ακούγεται τρελό, αλλά σκεφτείτε λίγο να μπορούσαμε να δημιουργήσουμε έναν κόσμο απαλλαγμένο από ενταγμένους σε κόμματα πολιτικούς, που θα μπορούσαν να ενεργούν άμεσα στο πρόβλημα χωρίς πρώτα να περάσουν από την γκρίζα κομματική αντζέντα.

Αναρωτηθείτε πώς θα έπρεπε να ζούμε μαζί, σε μια πόλη ή σε μια ήπειρο ή ακόμη σε όλη την γή και να μοιραζόμαστε και να διαχειριζόμαστε κοινούς πόρους;

Πώς θα έπρεπε να ορίζουμε τους νόμους που μας κυβερνούν; Αυτό ήταν πάντοτε ένα σημαντικό ερώτημα. Και σήμερα, είναι πιο σημαντικό από ποτέ, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την αυξανόμενη ανισότητα, την προσφυγική κρίση, που είναι λίγα μόνο από τα πιο σημαντικά ζητήματα.

Είναι επίσης ένα πολύ αρχαίο ερώτημα που οι άνθρωποι έθεταν συχνά στον εαυτό τους από τότε που ξεκινήσαμε να ζούμε σε οργανωμένες κοινωνίες.

Ο Πλάτωνας πίστευε ότι χρειαζόμασταν καλοπροαίρετους φύλακες που θα έπαιρναν αποφάσεις για το ευρύτερο καλό όλων.

Βασιλείς και βασίλισσες πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να είναι οι φύλακες, αλλά κατά τη διάρκεια επαναστάσεων τύχαινε να χάνουν τα κεφάλια τους.

Η απάντηση στην ερώτηση πώς ζούμε και συνυπάρχουμε είναι βάναυση, σκληρή και απάνθρωπη και λέγεται δημοκρατία.

Αν ρίξουμε μια γρήγορη ματιά στη σύγχρονη ιστορία της δημοκρατίας, θα δούμε ότι εξελίσσεται κάπως έτσι.

Τα τελευταία 200 χρόνια είχαμε μεγάλη αύξηση της δημοκρατίας παγκοσμίως και ειδικά μέσα στον 20ο αιώνα και αυτός είναι ο λόγος που ο 20ός αιώνας ονομάστηκε αιώνας του θριάμβου της δημοκρατίας,

Το 1989 Φράνσις Φουκουγιάμα, είπε ότι ορισμένοι πιστεύουν ότι φτάσαμε στο τέλος της ιστορίας, και ότι το ερώτημα «πως ζούμε μαζί» έχει απαντηθεί, και αυτή η απάντηση είναι η φιλελεύθερη δημοκρατία.

Όχι μόνο δεν έχουμε φτάσει αλλά γεννήθηκαν νέα βασικά ερωτήματα?

– Είναι καλό να ζει κανείς σε μια δημοκρατία;

– Σε ποιον αρέσει η δημοκρατία;

Το πρώτο ερώτημα αφορά το ιδανικό της δημοκρατίας και όλα αυτά τα πλεονεκτήματα είναι πολύ δελεαστικά. Αλλά στην πράξη, δεν λειτουργεί.

Η πολιτική μας είναι προβληματική, δεν εμπιστευόμαστε τους πολιτικούς μας και το πολιτικό σύστημα έχει στρεβλωθεί από ισχυρά προσωπικά συμφέροντα.

Υπάρχουν δύο τρόποι να επιλυθεί αυτό το παράδοξο.

Ένας είναι να παρατήσουμε τη δημοκρατία γιατί δεν λειτουργεί.

Αν εκλέξουμε έναν λαϊκιστή δημαγωγό που θα αγνοεί κάθε δημοκρατικό κανόνα, θα ποδοπατά κάθε ελευθερία και απλώς θα διεκπεραιώνει τα πάντα.

Η άλλη επιλογή, να φτιάξουμε αυτό το προβληματικό σύστημα, να φέρουμε την πράξη πιο κοντά στο ιδανικό και να βάλουμε τις διαφορετικές φωνές της κοινωνίας (ακόμα και μετά από κλήρωση) μέσα στα κοινοβούλιά μας και να τους κάνουμε να φτιάξουν μελετημένους και στέρεους νόμους για το μακροπρόθεσμο καλό όλων.

Η βασική ιδέα είναι πολύ απλή, επιλέγουμε ανθρώπους στην τύχη και τους βάζουμε στη βουλή. Και πριν γελάσετε φανταστείτε ότι εσείς που γελάσατε πρώτοι είστε εκείνοι που διαλέξαμε πρώτους, μαζί με πολλούς άλλους τυχαίους ανθρώπους της πλαινής πόρτας, και σας βάλαμε στη βουλή για τα επόμενα δύο χρόνια.

Φυσικά, μιλάμε για μία οργανομένη επιλογή ώστε να διασφαλίσουμε ότι αντιστοιχεί στο κοινωνικοοικονομικό και δημογραφικό προφίλ της χώρας και ότι είναι ένα αληθινά αντιπροσωπευτικό δείγμα ανθρώπων.

Πενήντα τοις εκατό θα ήταν γυναίκες. Πολλοί θα ήταν νέοι, αρκετοί θα ήταν γέροι και λίγοι θα ήταν πλούσιοι, αλλά οι περισσότεροι θα ήταν συνηθισμένοι άνθρωποι σαν εσάς κι εμένα.

Ουσιαστικά θα ήταν ένας μικρόκοσμος της κοινωνίας. Και αυτός ο μικρόκοσμος θα προσομοίωνε πώς θα σκεφτόμασταν όλοι αν είχαμε τον χρόνο, τις πληροφορίες και μια σωστή διαδικασία για να φτάσουμε στην ηθική ουσία των πολιτικών αποφάσεων. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν από αυτούς θα στηρίζονται στη σοφία του πλήθους. Θα αποτελέσουν κάτι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών.

Θα εξασκήσουν την κριτική τους σκέψη έχοντας πρόσβαση σε εμπειρογνώμονες, που θα ήταν διαθέσιμοι αλλά χωρίς να έχουν εξουσία και θα μπορούσαν να αποδείξουν ότι η διαφορετικότητα οδηγεί σε ικανότητα όταν αντιμετωπίζουμε το ευρύ φάσμα κοινωνικών ζητημάτων και προβλημάτων.

Δεν θα ήταν κυβέρνηση με δημοσκοπήσεις και ούτε κυβέρνηση με δημοψήφισμα.

Αυτοί οι πληροφορημένοι, ενσυνείδητοι άνθρωποι θα ήταν πέρα από την κοινή γνώμη κατά τη λήψη δημόσιων αποφάσεων.

Ωστόσο, θα υπήρχε μια σοβαρή παρενέργεια αν αντικαθιστούσαμε τις εκλογές με κλήρωση και κάναμε τη βουλή μας αληθινά αντιπροσωπευτική της κοινωνίας, αυτό θα σήμαινε το τέλος για τους πολιτικούς.

Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η τυχαία επιλογή ήταν βασικό στοιχείο κατά την εφαρμογή της δημοκρατίας στην αρχαία Αθήνα. Αυτός ο μηχανισμός ονομάζεται κληρωτίδα.

Είναι ένας αρχαίος αθηναϊκός μηχανισμός τυχαίας επιλογής. Οι αρχαίοι Αθηναίοι επέλεγαν πολίτες στην τύχη για να καλύψουν την πλειονότητα των πολιτικών τους θέσεων.

Γνώριζαν ότι οι εκλογές ήταν αριστοκρατικοί μηχανισμοί. Γνώριζαν ότι οι επαγγελματίες πολιτικοί ήταν κάτι προς αποφυγή.

Αλλά ακόμη πιο ενδιαφέρουσα από την αρχαία χρήση της τυχαίας επιλογής είναι η σύγχρονη αναβίωσή της. Η εκ νέου ανακάλυψη της ορθότητας της τυχαίας επιλογής στην πολιτική έχει γίνει τόσο συνήθης τελευταία, ώστε υπάρχουν πολλά παραδείγματα για να μιλήσει κανείς γι’ αυτά.

Φυσικά, έχουμε επίγνωση ότι θα είναι δύσκολο να το θεσπίσουμε αυτό στα κοινοβούλιά μας.

Δοκιμάστε αυτό, πείτε σ’ έναν φίλο σας: «Νομίζω ότι θα έπρεπε να γεμίσουμε τη βουλή με τυχαίους ανθρώπους».

«Αστειεύεσαι;

Αλλά αυτό που προκαλεί έκπληξη και αποτελεί δεινή και δελεαστική απόδειξη από όλα αυτά τα σύγχρονα παραδείγματα είναι ότι πράγματι λειτουργεί.

Αν δώσεις στους ανθρώπους ευθύνες, λειτουργούν υπεύθυνα. Άν τους αφήσεις απ΄έξω τότε μένουν απαθής και απλά γκρινιάζουν.

Οι άνθρωποι κάνουν αναπόφευκτα λάθη και οι στρεβλές επιρροές θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν.

Το ερώτημα που παραμένει είναι άν θα ήταν καλύτερο;

Και η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα, είναι προφανώς ναι. Πράγμα που μας επιστρέφει στο αρχικό μας ερώτημα:

Πώς θα έπρεπε να ζούμε μαζί;

Και τώρα έχουμε μια απάντηση: με μια βουλή που σχηματίζεται με κλήρωση.

Πώς όμως θα φτάσουμε από εδώ εκεί να διορθώσουμε το προβληματικό μας σύστημα και να ξαναφτιάξουμε τη δημοκρατία του 21ου αιώνα;

Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, που, στην πραγματικότητα, συμβαίνουν αυτή τη στιγμή. Μπορούμε να πειραματιστούμε με την κλήρωση.

Μπορούμε να την εισάγουμε στα σχολεία, σε χώρους εργασίας και άλλους οργανισμούς, όπως η Δημοκρατία στην Πράξη που κάνει η Βολιβία.

Μπορούμε να κάνουμε επιτροπές πολιτικής και συνελεύσεις πολιτών, που ήδη κάνουν στην Αυστραλία, και στην Ιρλανδία.

Και στην συνέχεια να θεσπιστεί. Σαν πρώτο βήμα θα ήταν μια δεύτερη αίθουσα συνεδριάσεων στη βουλή, γεμάτη από τυχαία επιλεγμένους ανθρώπους, μια σύγκλητος πολιτών, αν θέλετε. Τώρα γίνεται μια εκστρατεία για μια σύγκλητο πολιτών στη Γαλλία και μια στη Σκοτία.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here