Home ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΜΕΓΑΛΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ ΚΑΤΑ ΛΑΘΟΣ ΤΑ ΕΚΑΝΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΜΕΓΑΛΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ ΚΑΤΑ ΛΑΘΟΣ ΤΑ ΕΚΑΝΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

Λίγους μήνες μόνο μετά από την κατάλυση της δημοκρατίας από τη Χούντα, την 1η Ιουνίου του 1967, αποφασίζεται και διατάζεται, κατά την προσφιλή τακτική του καθεστώτος, με ειδικό διάταγμα του Οδυσσέα Αγγελή, για απαγόρευση τραγουδιών που παρέπεμπαν το λαό σε εξέγερση με κύριο πρωταγωνιστή τον Μίκη Θεοδωράκη.

Το κείμενο το διατάγματος έγραφε:

“Απεφασίσαμεν και διατάσσομεν τα ακόλουθα, ισχύοντα διά ολόκληρον την επικράτειαν:

Απαγορεύεται:

Η ανατύπωσις ή η εκτέλεσις της μουσικής και των ασμάτων του κομμουνιστού συνθέτου Μίκη Θεοδωράκη, τέως αρχηγού της νυν διαλυθείσης κομμουνιστικής οργανώσεως “Νεολαία Λαμπράκη”, και άλλων δεδομένου ότι η εν λόγω μουσική εξυπηρετεί τον κομμουνισμόν”.

Τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη ήταν μια μόνο περίπτωση της λογοκρισίας σε μια συστηματική προσπάθεια να εξαφανίσει από το προσκήνιο οποιαδήποτε κριτική προς το καθεστώς φωνή προχωρώντας είτε κατασταλτικά είτε και προληπτικά. Κρούσματα λογοκρισίας υπήρχαν βέβαια και πριν τη Χούντα. Με απόφαση του δικτάτορα Παπαδόπουλου, στις 29 Απριλίου 1967, συγκροτήθηκε η Υπηρεσία Ελέγχου Τύπου στη Γενική Διεύθυνση Τύπου της Προεδρίας της Κυβερνήσεως.

Μερικά από τα τραγούδια εκείνα που λογοκρίθηκαν την περίοδο της Χούντας, είτε εξολοκλήρου είτε με παραλλαγμένους στίχους με πιο σημαντική περίπτωση είναι το “Θα κλείσω τα μάτια” που αναγκάστηκε να αλλάξει στίχους γι’ αυτό και μας μπερδεύει όταν ακούμε και τις δύο εκτελέσεις.

Το κομμάτι ηχογραφήθηκε το 1967 σε στίχους Άκη Πάνου και με τελείως διαφορετικούς στίχους, ερμηνευμένο από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και τη Χαρούλα Λαμπράκη. Οι στίχοι μίλαγαν για τη μιζέρια και τις δύσκολες συνθήκες ζωής για τους φτωχούς.

Τον έρωτα φαρμάκωσε η μιζέρια

κομμάτιασε η φτώχεια την καρδιά

δεν ήρθανε για μας τα καλοκαίρια

και έγινε η ζωή τόσο βαριά

Θα κλείσω τα μάτια, θ’ απλώσω τα χέρια

μακριά από τη φτώχεια, μακριά απ’ τη μιζέρια

θα πάρω τη στράτα κι εγώ τη μεγάλη

θα κλείσω τα μάτια και όπου με βγάλει

Πού να βρεθεί ντροπή να με κρατήσει

στη λάσπη και στην ξύλινη σκεπή

τη φτώχεια που μας έχει γονατίσει

τη νιώθω μεγαλύτερη ντροπή

Θα κλείσω τα μάτια, θ’ απλώσω τα χέρια

μακριά από τη φτώχεια, μακριά απ’ τη μιζέρια

θα πάρω τη στράτα κι εγώ τη μεγάλη

θα κλείσω τα μάτια και όπου με βγάλει

Το κομμάτι και οι στίχοι του παραλλάσσονται προς το πιο ερωτικό και το κομμάτι ξανακυκλοφορεί το 1971 με την έγκριση πια των λογοκριτών και με τη φωνή της Βίκυς Μοσχολιού.

Σε πότισα το πιο γλυκό μου δάκρυ

με πότισες τον πιο γλυκό καημό

σε άγγιξα στου ονείρου μου την άκρη

και στράγγιξα τον πρώτο στεναγμό

Θα κλείσω τα μάτια θ’ απλώσεις τα χέρια

να βρουν να φωλιάσουν λευκά περιστέρια

αγάπη μου πρώτη αγάπη μεγάλη

θα κλείσω τα μάτια κι όπου με βγάλει

Λαχτάρησα ζωή απ’ τη ζωή σου

λαχτάρησες το φως του αυγερινού

στα σύννεφα περπάτησα μαζί σου

κι ανοίξανε οι πόρτες τ’ ουρανού

Θα κλείσω τα μάτια θ’ απλώσεις τα χέρια

να βρουν να φωλιάσουν λευκά περιστέρια

αγάπη μου πρώτη αγάπη μεγάλη

θα κλείσω τα μάτια κι όπου με βγάλει

Μαλαματένια Λόγια

Στο εμβληματικό τραγούδι του Γιάννη Μαρκόπουλου σε στίχους Μάνου Ελευθερίου γίνεται μια αφήγηση της ιστορίας του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα, με τέλος της αφήγησης να είναι η Επταετία. Η λογοκρισία επενέβη στο ποίημα και άλλαξε δύο σημεία.

– “κι όχι να ζεις μ’ αυτή τη συμμορία”, η λεξη “συμμορία” άλλαξε σε “κομπανία”.

– “και ξημερώματα Παρασκευή”, άλλαξε σε “ξημερώνοντας μέρα κακή” (η Χούντα έγινε ξημερώματα Παρασκευής προς Σάββατο).

Ζεϊμπέκικο (Με αεροπλάνα και βαπόρια)

Το κομμάτι συμπεριλαμβάνεται στον δίσκο του Διονύση Σαββόπουλου “Βρόμικο Ψωμί”, το 1972, το οποίο “Απερρίφθη… διότι δεν συνεμμορφώθη με τας υποδείξεις”. Μετά την πτώση της Χούντας το τραγούδι επανεμφανίζεται με τη συμμετοχή της Σωτηρίας Μπέλλου το 1975.

She loves you (yeah yeah yeah)

Ακόμα και το γνωστό και καθόλου πολιτικό κομμάτι των Beatles λογοκρίνεται και απαγορεύεται η αναπαραγωγή του. Οι μεγάλες αμερικανικές μπάντες της εποχής θεωρείτο ότι προάγουν τον γιεγιεδισμό (από το συγκεκριμένο κομμάτι βγαίνει ο όρος), το καινό δαιμόνιο που διαφθείρει τις νεολαίες.

Είναι γνωστή άλλωστε η ιστορία της συναυλίας των Rolling Stones όπου, σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες, οι αστυνομικοί ακούγοντας “Satisfaction” θέωρησαν ότι ακούν “Θα σας σφάξω” και διέλυσαν το live.

Ο Δρόμος

Ο “Δρόμος” είχε ήδη λογοκριθεί στις αρχές της δεκαετίας του ‘60. Κυκλοφορεί το 1964 σε ερμηνεία της Σούλας Μπιρμπίλη και λογοκρίνεται και πάλι από τη Χούντα.

 “Απερρίφθη υπό της Α/θμίου Επιτροπής διότι δια της προφανούς μεταφορικής εννοίας των στίχων προσβάλλεται η ιδέα της ελευθερίας (παρομοίωσις με μάντρα παλαιών υλικών κλπ)”.

Ζαβαρακατρανέμια

Το τραγούδι αυτό του Γιάννη Μαρκόπουλου ήταν γραμμένα στα χρόνια της δικτατορίας και είχε σαφές αντιδικτατορικό μήνυμα. Προκειμένου όμως να περάσει από τη λογοκρίσια, ο στίχος ο Μαρκόπουλος σκέφτηκε τη λέξη Ζαβαρακατρανέμια όπου:

Ζάβαρα σημαίνει λάβαρα

Κάτρα σημαίνει μαύρα

Νέμια σημαίνει ανέμισαν

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here