ΠΩΣ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΟΥΝ

0

Λέξεις, φράσεις, ιδέες, αντιλήψεις που περνούν από γενιά σε γενιά. Ο κόσμος δεν βασίζεται στην απόλυτη ομοιομορφία των πάντων. Η ύπαρξη της τελειότητας είναι ένα άπιαστο όνειρο.

Τα στερεότυπα αποτελούν νοητικές αναπαραστάσεις των κοινωνικών ομάδων, για παράδειγμα η εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για τις ομάδες. Οι νοητικές αναπαραστάσεις των κοινωνικών ομάδων περιλαμβάνουν μέλη ομάδων, τυπικές συμπεριφορές, όλα τα είδη των αποδόσεων, συμπεριλαμβανομένων των προτιμήσεων. Επίσης και τις τυπικές συμπεριφορές της ομάδας ή των μελών της ομάδας. Έτσι, ένα στερεότυπο εμπεριέχει τη γνώση του πως είναι η ομάδα ή τα μέλη της ομάδας που εξετάζεται.

Πώς ορίζονται όμως οι κοινωνικές κατηγοριοποιήσεις; Μπορούν να οριστούν ως η κοινωνική ταξινόμηση των ατόμων μέσα σε κοινωνικές ομάδες, με έναν τρόπο που έχει σημασία για αυτόν που το αντιλαμβάνεται.

«Ένας άντρας δεν κλαίει. Γιατί αν κλαίει δεν είναι αρκετά άντρας. Οι γυναίκες δεν είναι για καριέρα. Χρειάζεται να κάνουν οικογένεια, είναι υπερβολικά ευαίσθητες, δεν είναι ικανές να διοικήσουν «αρχηγικές» θέσεις. Τι θες εσύ εδώ; Δεν είναι η θέση σου εδώ, άντε σπίτι σου να πλύνεις κάνα πιάτο. Σιγά! Ποιος μαύρος μπορεί να γίνει γιατρός; Αφού δεν διακρίνονται ιδιαίτερα για τις νοητικές τους ικανότητες. Αυτά είναι επαγγέλματα των «λευκών» που είναι ανώτεροι πνευματικά. Είσαι πολύ νέος για να μου πεις τι θα κάνω. Όλοι οι μουσουλμάνοι θα πρέπει να ζουν περιορισμένα και να ελέγχονται. Δεν βλέπεις! Όλες οι τρομοκρατικές επιθέσεις από αυτούς γίνονται».

Όλοι έχουμε ακούσει λίγο πολύ ένα παράδειγμα στερεότυπου και προκατάληψης από τα παραπάνω. Απόψεις και αντιλήψεις που δεν ίσχυαν μόνο πριν δέκα χρόνια. Αλλά ισχύουν σήμερα. Τώρα, στις υποτιθέμενα εξελιγμένες κοινωνίες. Που τέτοιου «είδους» προβλήματα έπρεπε να έχουν εξαλειφθεί.

Κι όμως είναι πολύ πιο δύσκολο από όσο φανταζόμαστε. Να αλλάξεις ή μάλλον να εξαλείψεις την ανθρώπινη «τάση», να κατηγοριοποιείς συμπεριφορές, γεγονότα, άτομα, φυλετικές διαφορές, ακόμα και βιολογικές, με βάση μεμονωμένα περιστατικά. Και αυτό γιατί, είναι πιο εύκολο να καθ’ ησυχάζεις τον φόβο σου με δικαιολογίες. Πάρα να προσπαθείς να τον αντιμετωπίσεις.

Είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι ρατσιστής. Είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι σεξιστής. Είναι πολύ εύκολο να ζεις με παρωπίδες και να στοχοποιείς άτομα και καταστάσεις. Έτσι αποποιείσαι όλες τις ευθύνες με τις οποίες σε «φόρτωσε» το κοινωνικό γίγνεσθαι. Προκειμένου να διατηρηθεί η φαινομενική ισορροπία του συνόλου. Είναι πολύ δύσκολο όμως να είσαι άνθρωπος. Και να σκέφτεσαι περισσότερο, από όσο «κατακρίνεις».

Η οικογένεια, το σχολείο, το κοινωνικό περιβάλλον, όπως και η έλλειψη παιδείας, είναι μερικοί από τους παράγοντες που ενισχύουν την επικράτηση και συνέχιση των στερεοτύπων στην ζωή μας. Οι καταβολές ενός ατόμου από την οικογένεια, ο τρόπος που μεγάλωσε, οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρέφεται, καθώς η διάθεση του ίδιου να είναι ανοικτός απέναντι στην διαφορετικότητα των άλλων, μπορούν να βοηθήσουν στην σταδιακή εξάλειψη των στερεοτύπων. Ώστε να πάψουν να διαιωνίζονται και στις επόμενες γενιές.

Ο εκμοντερνισμός, η τεχνολογική πρόοδος, η αστικοποίηση, η βελτίωση του επιπέδου και των συνθηκών διαβίωσης, το σύγχρονο lifestyle, έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις αξίες και τις νόρμες της παραδοσιακής πατριαρχικής κοινωνίας. Παρόλα αυτά δεν έχουν αποβάλει όλες οι κοινωνίες πλήρως το πατριαρχικό πρότυπο. Άλλες έως και καθόλου, επηρεαζόμενες από θρησκευτικούς παράγοντες ή από καταβολές πολιτισμικής παράδοσης και κουλτούρας.

Η Κυπριακή πραγματικότητα
Στην κυπριακή κοινωνία, έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες στο να αποβληθούν τα περισσότερα παραδοσιακά πατριαρχικά πρότυπα. Γιατί ας μην γελιόμαστε, η κοινωνία μας κατέχει άκρως συντηρητικές βάσεις. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά τη θέση και τα δικαιώματα των δύο φύλων μέσα στην κοινωνία, όπως και ζητήματα σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου. Ρυθμίσεις όπως η ισότητα των συζύγων εντός γάμου. Αλλά και στη περίπτωση του διαζυγίου. Διασφαλίζοντας έτσι, κατ’ επέκταση και ένα υγιές περιβάλλον για κάθε παιδί, με την αρμονική συνύπαρξη των γονεϊκών προσώπων.

Η παιδεία και διεύρυνση των πνευματικών μας δυνατοτήτων, μπορούν να προσφέρουν σημαντικό αποτέλεσμα στην καταπολέμηση των προκαταλήψεων, των κατηγοριοποιήσεων και των στερεοτύπων. Και αυτό γιατί, ο ανθρώπινος νους απελευθερώνεται από κάθε είδους δεσμά. Ευρισκόμενος πια σε θέση να κρίνει, να ακούσει και να αποδεχτεί κάθε διαφορετική οντότητα μπροστά στα δικά του πρότυπα και αντιλήψεις. Να συλλάβει την έννοια του κόσμου ως ενότητα αντίθετων στοιχείων, που συμβάλλουν στην δυναμική και την συνεχόμενη ανανέωση του.

Share.

About Author

Leave A Reply

 Cheap Jerseys Wholesale