Home ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΞΕΡΕΤΕ ΤΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΣΑΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΞΕΡΕΤΕ ΤΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΣΑΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί ποια φράση εκφράζει τις ανάγκες σας;

– Έχω ανάγκη να βρω δουλειά
– Πρέπει να πληρώσω το δάνειο.
– Θέλω να ερωτευθώ.
– Πρέπει να πάρω προαγωγή
– Μου αρέσει πολύ αυτό το αμάξι
– Θέλω να γίνω καλά
– Πρέπει να πουλήσουμε αυτή τη θυγατρική
– Το δικό μου είναι πιο σοβαρό πρόβλημα ή το δικό σου;
– Κάθε μία από τις παραπάνω φράσεις εκφράζει μια ανθρώπινη ανάγκη

Ποιος όμως μπορεί να κρίνει ποια είναι η σημαντικότερη, αφού για κάθε άνθρωπο το δικό του πρόβλημα τον απασχολεί περισσότερο, ακόμη κι αν επιλέγει να ασχολείται με το πρόβλημα κάποιου άλλου που αποφασίζει να γίνει και δικό του.

Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα επιχείρησαν να δώσουν πολλοί επιστήμονες και διανοητές, αλλά και οι θρησκείες, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο.

Ο Αμερικανός ψυχολόγος Abraham Maslow διενήργησε κλινικές έρευνες με σκοπό να αποκωδικοποιήσει τους παράγοντες που παρακινούν τις ανθρώπινες συμπεριφορές και κατέληξε σε πέντε κατηγορίες:

– τις φυσιολογικές
– τις ανάγκες ασφάλειας ή σιγουριάς
– τις κοινωνικές,
– τις ανάγκες εκτίμησης ή αναγνώρισης
– και τις ανάγκες ολοκλήρωσης

Με βάση αυτή την ταξινόμηση, ο Maslow διατύπωσε τρεις προτάσεις για να εξηγήσει την ανθρώπινη παρακίνηση.

Πρώτον
ο άνθρωπος προσπαθεί συνεχώς να ικανοποιήσει καλύτερα τις ανάγκες του και επιθυμεί συνεχώς και περισσότερα, με βάση αυτά που έχει κάθε φορά.

Δεύτερον
Όσο πιο πολύ ικανοποιείται μια ανάγκη τόσο λιγότερο παρακινεί μέχρι του σημείου που ικανοποιείται πλήρως και παύει να παρακινεί. Τότε γεννιέται μια νέα ανάγκη. Αν όμως, η ανάγκη που ικανοποιήθηκε πλήρως παύει να ικανοποιείται αρχίζει να παρακινεί και πάλι. Το συμπέρασμα είναι ότι καμία ανάγκη δεν εξαλείφεται. Απλώς χάνει τη δυναμική της για ένα διάστημα.

Τρίτον
Η ιεράρχηση των αναγκών προκύπτει από την προτεραιότητά τους για ικανοποίηση που σημαίνει ότι ένας άνθρωπος προσπαθεί πρώτα να εξασφαλίσει την ανάγκη του να έχει πόσιμο νερό και στη συνέχεια να αγοράσει ένα ρούχο που του αρέσει πολύ.

Η πυραμίδα του Maslow
Η ιεραρχία των αναγκών κατά Maslow περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες αναγκών με το εξής περιεχόμενο:

Φυσιολογικές
Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται όλες οι ανάγκες που συνδέονται με την επιβίωση του ανθρώπου ως βιολογικού οργανισμού, όπως οξυγόνο, νερό, τροφή, υγεία και ένδυση. Αν δεν έχουν εξασφαλισθεί έστω σε ένα ελάχιστο επίπεδο δύσκολα προχωρά η συζήτηση.

Ασφάλεια, σιγουριά
Αφού λοιπόν ικανοποιήσει τις φυσιολογικές ανάγκες, ο άνθρωπος έχει ανάγκη να αισθάνεται ασφαλής για την ύπαρξή του μέσα στο περιβάλλον το οποίο ζει, οικονομία, εργασία, ατυχήματα, κατοικία, σύνταξη. Σε αυτό το επίπεδο ενδιαφέρεται για το περιβάλλον στο οποίο ζει και τους παράγοντες που το μεταβάλλουν.

Κοινωνικές ανάγκες
Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον και έχει ανάγκη να ζει σε ομάδες, να νιώθει αποδεκτός, να έχει φιλικές σχέσεις και να προσφέρει και να δέχεται αγάπη. Ο άνθρωπος παρακινείται να καλύψει τις κοινωνικές του ανάγκες όταν έχει εκπληρώσει τις φυσιολογικές και τις ανάγκες ασφάλειας.

Ανάγκες αναγνώρισης
Κύρος, φήμη, σεβασμός, γνώση, επιρροή, δύναμη, ελευθερία, ανεξαρτησία, σεβασμός και αυτοεκτίμηση. Διόλου τυχαία, κάποιοι αποκαλούν τη συγκεκριμένη κατηγορία «εγωϊστικές» ανάγκες, ενώ η ικανοποίησή τους παρουσιάζει μεγάλη δυσκολία. Για να μπουν σε τροχιά παρακίνησης πρέπει ο άνθρωπος να έχει περάσει τα προηγούμενα τρία στάδια.

Ανάγκες ολοκλήρωσης
Πρόκειται για την ανώτερη κατηγορία αναγκών και αφορά στις ανάγκες που έχει ο άνθρωπος για να γίνει αυτό που ονειρεύεται. Οτιδήποτε και αν είναι αυτό και μπορεί να το πετύχει, εξαντλώντας όλη τη δυναμικότητά του. Η ανάγκη της τροφής καλύπτεται με ένα κουλούρι και με ένα γεύμα σε ακριβό εστιατόριο.

Τι ακριβώς εννοεί κάποιος όταν λέει ότι έχει ανάγκη στέγασης;

Πόσο σημαντική είναι η αγάπη του συντρόφου για έναν άνδρα ή μια γυναίκα;

Αυτή η αδυναμία αμφισβητεί ότι πρέπει ο άνθρωπος να καλύπτει τη μια κατηγορία για να προχωρά στην επόμενη. Επίσης, η ικανοποίηση μια ανάγκης είναι ποσοτικά και ποιοτικά απροσδιόριστη και κατά συνέπεια υποκειμενική. Πολλοί άνθρωποι είναι εξαιρετικά ολιγαρκείς στις φυσιολογικές τους ανάγκες και επικεντρώνονται στην αναγνώριση, ενώ άλλοι αισθάνονται ανικανοποίητοι παρά την αφθονία των αγαθών τους.

Μια ακόμη παρατήρηση στην πυραμίδα του Maslow είναι ότι πολλοί άνθρωποι επιδιώκουν να καλύψουν ταυτόχρονα πολλές από τις ανάγκες τους, ανάλογα με τις δεξιότητες, την παιδεία τους ή το κοινωνικό και πολιτισμικό τους περιβάλλον. Στις ανώτερες ανάγκες υπάρχει το ενδεχόμενο η ικανοποίηση μιας ανάγκης όπως η κοινωνική αναγνώριση, να εντείνει την επιθυμία του ατόμου να συνεχίσει να την ικανοποιεί αντί να του δημιουργήσει ένα αίσθημα κορεσμού. Ταυτόχρονα, δεν αποκλείεται κάποιο άτομο να εγκαταλείψει την προσπάθεια να ικανοποιήσει μια κατηγορία αναγκών αν νιώσει ότι δεν έχει ελπίδα να την ικανοποιήσει. Φυσικά, η ένταση των αναγκών δεν προσδιορίζεται μόνο από το άτομο αλλά και από το περιβάλλον.

Τέλος, η προσωπικότητα του ατόμου παίζει καθοριστικό ρόλο στη σχέση μεταξύ των αναγκών, αν είναι ανταγωνιστικές ή συμπληρωματικές.

Το εργασιακό περιβάλλον, η κοινωνία στην οποία ζει το άτομο και τα ιστορικά και πολιτισμικά δεδομένα, προσδιορίζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου ως προς την κάλυψη των αναγκών του. Η θεωρία του Maslow και η διοίκηση χρησιμοποιείται σε πολλούς τομείς της οικονομικής επιστήμης, όπως το μάρκετινγκ, το μάνατζμεντ και η διοίκηση ανθρωπίνων πόρων. Αμφισβητεί για παράδειγμα την αντίληψη ότι οι εργαζόμενοι ενδιαφέρονται μόνο για οικονομικές απολαβές, ενώ επισημαίνει ότι κάθε άνθρωπος χαρακτηρίζεται από διαφορετική ένταση ικανοποίησης αναγκών και αναλόγως, διαμορφώνεται η συμπεριφορά του. Άλλο ένα στοιχείο που προσδίδει στα οικονομικά η εργασία του αμερικανού ψυχολόγου είναι ότι η δύναμη παρακίνησης του χρήματος περιορίζεται όσο καλύπτονται οι ανάγκες.

Τα λεφτά δηλαδή δεν αποτελούν το ίδιο ζωηρό κίνητρο για τους υψηλόμισθους όσο για τους χαμηλόμισθους. Γι΄ αυτό άλλωστε μεγάλες εταιρείες δεν προσφέρουν μόνο παχυλούς μισθούς στα ανώτερα στελέχη, αλλά και διάφορα προνόμια που τους προσδίδουν κύρος. Οι κριτικές και οι μελέτες που έχουν γίνει πάνω στη θεωρία του Maslow είναι αναρίθμητες.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here