ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥ ΤΣΑΜΠΟΥΚΑ ΤΟΥ ΕΡΤΟΓΑΝ

0

Το 1997 ο Ταγίπ Ερντογάν είχε καταδικαστεί σε δέκα μήνες φυλάκιση, το κόμμα του είχε τεθεί εκτός νόμου και του είχαν αφαιρεθεί τα πολιτικά του δικαιώματα επειδή διάβασε σε μια ομιλία του ένα μουσουλμανικό ποίημα που θεωρήθηκε ότι προάγει τον θρησκευτικό φανατισμό.

Από τότε άλλαξαν πολλά. Η νέα Τουρκία κυβερνιέται από ένα «ερντογανικό» μονοπρόσωπο σύστημα, η φυσιογνωμία της χώρας έχει μεταλλαχθεί πλήρως, ενώ το νέο στρατηγικό αφήγημα που διαμορφώνεται χαρακτηρίζεται ως οθωμανικής προέλευσης.

Πολιτικός αυταρχισμός, ισλαμικός συντηρητισμός, κοινωνική αναταραχή, διώξεις, φυλακίσεις, αντιδυτικός λόγος και μια εξωτερική πολιτική με πολλαπλά μέτωπα ανοιχτά, που διακρίνεται λιγότερο από σταθερότητα και περισσότερο από αβεβαιότητα είναι μερικά από τα στοιχεία που συνιστούν τη νέα ταυτότητα της γειτονικής χώρας.

Παράλληλα, σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, η στάση της Τουρκίας δημιουργεί έντονες ανησυχίες, αφού όλοι διαπιστώνουν πως εξελίσσεται σε έναν ολοένα και πιο αστάθμητο παράγοντα στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Την ίδια στιγμή, 150.000 δικαστικοί, στρατιωτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι και εκπαιδευτικοί έχουν χάσει τη δουλειά τους, 50.000 άτομα έχουν συλληφθεί και φυλακιστεί, ενώ δεκάδες εφημερίδες και σταθμοί έχουν κλείσει.

Επομένως, πρόκειται για δεδομένα που έχουν συμβάλει στην πλήρη μετάλλαξη του Ταγίπ Ερντογάν, και από το σύγχρονο μοντέλο ισλαμικού κράτους που ευαγγελιζόταν διαγράφει πλέον μια πορεία απομόνωσης, συγκέντρωσης των εξουσιών και «σουλτανοποίησης» της δημόσιας ζωής.

Πολλοί, βέβαια, αναρωτιούνται τι άλλαξε από το 2015-2016. Ο ίδιος αισθάνεται πιο σίγουρος και έχει αντιληφθεί ότι πλέον πατά γερά στα πόδια του.

Έχει προβεί σε εκκαθάριση του εσωτερικού της χώρας από τους αντιπάλους του και βρίσκεται σε μια φάση κατά την οποία μπορεί να αναπτύξει το σχέδιο που πιθανόν είχε από την αρχή στο μυαλό του, αλλά δεν μπορούσε να προωθήσει.

Παράλληλα, καταλαβαίνει ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί τη λύση των διμερών θεμάτων και προσπαθεί να πυροδοτήσει αυτήν τη συζήτηση με τον τρόπο που ξέρει, με τσαμπουκά, και όχι διπλωματικά.

Επίσης, παίζει και ένα επικοινωνιακό παιχνίδι επειδή κάποια πρόσωπα που έχουν αναλάβει θέσεις ευθύνης αποτελούν «κόκκινο πανί» για τους γείτονες, όπως ο υπουργός Εθνικής Άμυνας. Πάντως, το ζήτημα είναι ότι αυτή η ατζέντα που ξεδιπλώνεται εδώ και δυόμισι χρόνια αφορά όχι μόνο όσα βλέπουμε αλλά και όσα δεν βλέπουμε.

Η κατάσταση στο Αιγαίο προσδιορίζεται σε τρία επίπεδα, από τη στιγμή που θα υπάρξει μια αρνητική τροπή.

– Ένα ατύχημα, δηλαδή μια ήπια μορφή αντίδρασης, χωρίς να είναι κεντρικά σχεδιασμένη. Βέβαια, αν το ατύχημα εξελιχθεί σε δυστύχημα, εκεί τα πράγματα αλλάζουν.

– Θερμό επεισόδιο

– Πόλεμος.

Πώς μεταλλάχθηκε στη διάρκεια των ετών ο Ταγίπ Ερντογάν και από «ήρωας της δημοκρατίας», όπως χαρακτηριζόταν, έχει εξελιχθεί σε νέο «Σουλτάνο»;

Είναι ο άνθρωπος που αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη φιλελευθεροποίηση του τρόπου λειτουργίας του εσωτερικού της Τουρκίας, γίνεται ο πρώτος ηγέτης που αναγνωρίζει τους Κούρδους και έχει διάθεση να βρει ένα modus operandi μαζί τους, και είναι το τέλειο πρότυπο έκφρασης του πολιτικού Ισλάμ, βγάζοντας από την απομόνωση την πλατιά μάζα της τουρκικής κοινωνίας, η οποία ήταν στο περιθώριο εξαιτίας των κεμαλιστών.

Είναι ένας ηγέτης αυταρχικός, δεσποτικός, ανασφαλής και ταυτόχρονα ένα πρόσωπο με τεράστια αυτοπεποίθηση. Βλέπει παντού εχθρούς και θεωρίες συνωμοσίας.

Είναι αμετροεπής, μεθοδικός και ασυγκράτητος. Επίσης, είναι περισσότερο προβλέψιμος απ’ όσο θα ήθελε, αλλά και περισσότερο απρόβλεπτος απ’ όσο εμείς θα θέλαμε. Μια διχασμένη προσωπικότητα με συγκεκριμένη στόχευση.

Το σημαντικό είναι όμως ότι θεωρεί πως η προσωπική του αναμέτρηση δεν είναι με χώρες, ηγέτες ή προκατόχους του αλλά με την ίδια την Ιστορία.

Η βαθύτερη επιθυμία του είναι να ξεπεράσει τον Κεμάλ και να είναι οι δικές του εικόνες σε δημόσια κτίρια και υπηρεσίες, αποκαθηλώνοντας, αν είναι εφικτό, ακόμα και εκείνες του Κεμάλ. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του.

Στην πραγματικότητα, θέλει να αναβιώσει ένα μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όχι μόνο στα λόγια αλλά και βάσει ενός χείριστου σεναρίου που θα αφορά την αλλαγή εδαφών και συνόρων, όπως έχουν διαμορφωθεί με τη Συνθήκη της Λωζάννης. Συγκεκριμένα, να εξελιχθεί στον ηγέτη που παρέδωσε κάτι μεγαλύτερο από αυτό που παρέλαβε.

Ελπίζω ότι οι Ευρωπαίοι θα αντιληφθούν πως η σταθεροποίηση στα δυτικά Βαλκάνια είναι μονόδρομος και πως θα ενεργήσουν κατάλληλα ώστε να μετριαστούν οι εθνικισμοί.

Αλλιώς, τα πολλά αρνητικά σενάρια που βρίσκονται σήμερα στο τραπέζι θα εξακολουθήσουν να παραμένουν ανοιχτά.

Share.

About Author

Leave A Reply