ΕΧΕΤΕ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ?

0

H συναισθηματική νοημοσύνη ή νοημοσύνη της καρδιάς αντιπροσωπεύει μια νέα αντίληψη επιτυχίας. Είναι το κύριο χαρακτηριστικό των ανθρώπων που διαπρέπουν στην κοινωνική σφαίρα, οικοδομούν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις, πετυχαίνουν στο χώρο της εργασίας.

Τί είναι…
Ο όρος ακούγεται συχνά γύρω μας και πολλοί πιστεύουν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ = emotional intelligence) είναι ακόμα πιο σημαντική από τον δείκτη νοημοσύνης (IQ) όσον αφορά στο πόσο επιτυχημένος μπορεί να γίνει κανείς στην επαγγελματική και προσωπική του ζωή. Ο όρος χρησιμοποιείται επιστημονικά από τη δεκαετία του ’60, ενώ από τη δεκαετία του ’80 οι ψυχολόγοι άρχισαν να δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αυτό το θέμα και η ενασχόληση από ειδικούς και το ευρύ κοινό αναζωπυρώθηκε κυρίως μετά από την έκδοση σχετικών βιβλίων.

Ποιες είναι οι βασικές έννοιες που εμπεριέχονται στον όρο συναισθηματική νοημοσύνη;
Η πρώτη από αυτές είναι η αυτοεπίγνωση. Η αυτοεπίγνωση μπορεί να έχει τρείς μορφές: 1) Την συναισθηματική επίγνωση. Δηλαδή την ικανότητα ενός ατόμου να αναγνωρίζει τα συναισθήματα του καθώς τα βιώνει. Αυτή η ικανότητα είναι ένα από τα κλειδιά της συναισθηματικής νοημοσύνης γιατί το να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματά μας είναι το πρώτο βήμα για να μπορέσουμε να τα ρυθμίσουμε. 2) Την αντικειμενική εσωτερική αξιολόγηση. Το να γνωρίζουμε τις δυνατότητες και τις αδυναμίες μας και να είμαστε ανοιχτοί στην κριτική είναι ένα από τα βήματα για την προσωπική μας βελτίωση. Την αυτοπεποίθηση<, δηλαδή τη σιγουριά για τον εαυτό μας και τις δυνατότητές μας.

Η δεύτερη έννοια που χαρακτηρίζει την συναισθηματική νοημοσύνη είναι η αυτορρύθμιση. Ο τρόπος με τον οποίο ελέγχουμε και ρυθμίζουμε συναισθήματα όπως ο θυμός, ο φόβος, ή το άγχος, έτσι ώστε να μην μπαίνουν εμπόδιο σε ό,τι θέλουμε να κάνουμε ή σε ό,τι πρέπει να κάνουμε. Τι σημαίνει αυτορρύθμιση; Σημαίνει να έχουμε αυτοέλεγχο, να διατηρούμε την αξιοπιστία μας δηλαδή να έχουμε ακεραιότητα και τιμιότητα ως άνθρωποι, να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας, δηλαδή να είμαστε ευσυνείδητοι, και τέλος να είμαστε ευέλικτοι και καινοτόμοι δηλαδή να μπορούμε να προσαρμοζόμαστε σε καινούργιες καταστάσεις με σχετική ευκολία.

Ένα πολύ σημαντικό συστατικό της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι η ενσυναίσθηση, δηλαδή η ικανότητα μας να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα των άλλων. Η ενσυναίσθηση είναι πολύ σημαντική γιατί έτσι αναγνωρίζουμε τις ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες, τη διαφορετικότητα των άλλων ανθρώπων και έτσι έχουμε κατανόηση για τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους.

Τέλος, οι κοινωνικές δεξιότητες, είναι εκείνες που μας βοηθούν να αποκτούμε αλλά και να διατηρούμε καλές σχέσεις με τον κοινωνικό περίγυρο. Στον όρο κοινωνικές δεξιότητες μπορούμε να συμπεριλάβουμε π.χ. την ικανότητα να δημιουργούμε υγιείς σχέσεις, την ικανότητα να συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά στα πλαίσια μιας ομαδικής εργασίας, το να επικοινωνούμε ουσιαστικά και αποτελεσματικά, τη σωστή διαχείριση καταστάσεων σε κρίσιμες στιγμές και επίσης κάποιες ηγετικές ικανότητες, δηλαδή το να εμπνέουμε και να μπορούμε να καθοδηγούμε τους άλλους σωστά.

Η ανάπτυξη λοιπόν της συναισθηματικής μας νοημοσύνης οδηγεί αυτόματα και στη βελτίωση της ζωής μας σε όλους σχεδόν τους τομείς.

Μπορεί λοιπόν να αναρωτιέστε, εφόσον η συναισθηματική νοημοσύνη είναι τόσο σημαντική, υπάρχει άραγε κάποιος τρόπος για να τη διδαχθούμε ή να την ενισχύσουμε;

Τι μπορούμε να κάνουμε για να ενισχύσουμε τη συναισθηματική μας νοημοσύνη;
Να ασχοληθούμε με τα συναισθήματά μας. Δεν αισθανθήκατε κάποιες φορές πως δεν ξέρετε τι είναι αυτό που νιώθετε; Ας ασχοληθούμε με τη «διάγνωση» των συναισθημάτων μας δηλαδή με το τι νιώθουμε σε συγκεκριμένες στιγμές και ίσως αυτό μας βοηθήσει να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας ευκολότερα. Το επόμενο βήμα είναι να τα αποδεχτούμε και να μάθουμε να νιώθουμε άνετα με αυτά.
Να μάθουμε να ελέγχουμε το άγχος μας. Το άγχος είναι ο μεγάλος δολοφόνος της συναισθηματικής μας ευφυΐας. Όταν μας κυριεύει το άγχος, (και εδώ δεν αναφερόμαστε στο δημιουργικό άγχος που μας ωθεί να κάνουμε πράγματα), είναι σαν να έχουμε οδηγό έναν κακό σύμβουλο, που δε μας βοηθά να σκεφτούμε σωστά και μας οδηγεί σε λάθος αποφάσεις. Εύκολο να το λες, δύσκολο να το κάνεις; Ας μάθουμε πρώτα να αναγνωρίζουμε πότε είμαστε αγχωμένοι και να δούμε πως αντιδρούμε σε αυτή την περίπτωση και στη συνέχεια ο καθένας ας σκεφτεί τι είναι αυτό που θα επιδρούσε πάνω του χαλαρωτικά. Είναι μια αρχή.

Να μάθουμε να ακούμε το σώμα μας. Η φυσική μας κατάσταση θα μπορούσε να μας δώσει πληροφορίες για τον τρόπο που νιώθουμε. Ο κόμπος στο λαιμό, ή η γροθιά στο στομάχι δε σημαίνει πάντα ότι μας πείραξε αυτό που φάγαμε. Τα συναισθήματά μας σωματοποιούνται και η ψυχική μας υγεία επηρεάζει τη σωματική σε μεγάλο βαθμό.

Να επιστρατεύσουμε την καλή μας διάθεση. Το χιούμορ και η αισιοδοξία είναι ο καλύτερος τρόπος για να ανταποκριθούμε σε δύσκολες καταστάσεις. Ένα αστείο σε μια δύσκολη στιγμή δεν είναι πάντα άκαιρο και το χαμόγελο που θα προκαλέσει μας χαλαρώνει αυτόματα. Και χαλάρωση σε μια δύσκολη στιγμή σημαίνει ότι εκείνη η ιδέα ή η λύση για την οποία ψάχνεις τόσο καιρό μπορεί να έρθει κυριολεκτικά από το πουθενά.

Να μάθουμε να χειριζόμαστε προβληματικές καταστάσεις πριν φτάσουν στα όρια να γίνουν διαφωνίες με τους άλλους. Και αν τελικά γίνουν διαφωνίες ας «διαλέξουμε τους καυγάδες» μας. «Αξίζει να μαλώσω γι’ αυτό το πράγμα;» Και αν κάποια στιγμή φτάσουμε στον καυγά, ας μείνουμε στην πραγματική διαφωνία με σκοπό να την επιλύσουμε και όχι να γυρνάμε σε παλιές καταστάσεις μεγαλώνοντας το πρόβλημα. Το να ξέρουμε πώς να χειριστούμε τέτοιες καταστάσεις είναι μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί. Μπορείτε να θυμηθείτε μια περίπτωση που να συγχωρέσατε κάποιον, που του «δώσατε χάρη»; Πόσο ανάλαφρος νιώσατε τότε;

Για να γίνουν όλα αυτά βέβαια πρέπει να στρέψουμε τη ματιά μας σε εμάς τους ίδιους πρώτα. Στον εαυτό μας. Πολλά από τα προβλήματά μας υπάρχουν γιατί η ματιά μας είναι μόνιμα στραμμένη στους άλλους. Ποτέ μέσα μας. Το να είμαστε «παρόντες στη ζωή μας» δηλαδή να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή γνωρίζοντας όμως και τον εαυτό μας είναι ένα κομμάτι της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Share.

About Author

Leave A Reply