ΓΙΑΤΙ ΧΑΘΗΚΕ Η ΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

3

Μια πολύ δημοφιλής άποψη που κυκλοφορεί είναι ότι “οι χριστιανοί έκαψαν τα αρχαιοελληνικά βιβλία” – καμιά φορά με παραλλαγές όπως περιγραφές διωγμών εθνικών και το “κάψιμο της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας”. ΟΚ, αρκετά από αυτά έγιναν αλλά…

…είναι σχεδόν αδύνατον να δωθεί απόλυτη οριστική απάντηση με βάση τα διαθέσιμα ιστορικά δεδομένα, γιατί είναι αντιφατικά και ανεπαρκή. Η κάθε “ερμηνεία” αφήνει αρκετά ερωτηματικά. Τόσα ώστε να υπάρχει χώρος για ερμηνείες ανάλογες με τις απόψεις του κάθενός.

Κάψιμο βιβλίων,  Υπάρχουν σίγουρα ενδείξεις που δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση. Αν θέλουμε να μη βρούμε, και πάλι μπορούμε να εξηγήσουμε τα δεδομένα διαφορετικά. Γιατί αδιαμφισβήτητη μαζική καταστροφή βιβλίων δεν φαίνεται να υπήρξε.

Με βάση τους “Βίους Φιλοσόφων” του Διογένη “Λαέρτιου”,  αιώνες πριν αρχίσει η “επικράτηση” του χριστιανισμού – πολλά αρχαία βιβλία είχαν χαθεί. Τα περισσότερα βιβλία του Αριστοτέλη (για παράδειγμα) ήταν ήδη χαμένα λίγα χρόνια μετά το θάνατό του. Σίγουρα τότε δεν υπήρχαν “χριστιανοί” για να τα κάψουν!

Το ίδιο ισχύει και για πολλά άλλα βιβλία της αρχαιότητας. Είναι φανερό και λογικό ότι κάποια “φθορά” στον αριθμό βιβλίων που επιβιώνουν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη πριν καταλογίσουμε ευθύνες για καταστροφή βιβλίων. Φθορά που επιβάλλεται από το χρόνο, τις συνθήκες, τις ιστορικές συγκυρίες κτλ.

Ποια είναι αυτή; Ήταν το θέμα. Ποιο ποσοστό απ’ όλα τα αρχαία Ελληνικά βιβλία που γράφτηκαν θα είχαμε σήμερα αν δεν υπήρχε ο χριστιανισμός;

Γενικά είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι σήμερα έχουμε τα χέρια μας ένα 10% από το σύνολο της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας της χιλιετίας μεταξύ 500 π.Χ και 500 μ.Χ. όπως του Αριστοτέλη, τα βιβλία επιβίωσαν σχεδόν όλα (τουλάχιστον όσα υπήρχαν στα Ρωμαϊκά χρόνια). Άλλων χάθηκαν ολοκληρωτικά.

Bishop_Absalon_topples_the_god_Svantevit_at_Arkona

Η απώλεια βιβλίων φαίνεται να μην έχει μόνο “ιδεολογικά” ή θρησκευτικά κίνητρα – εκτός εξαιρέσεων. Σώθηκαν βιβλία Ελληνικής “παγανιστικής” φιλοσοφίας ή και θεογονίες, των προχριστιανικών αιώνων, αλλά χάθηκαν βιβλία μεταγενέστερων χριστιανών συγγραφέων που λογικά θα έπρεπε να είχαν διατηρηθεί.

Ακόμη από τα έργα ονομαστών της αρχαιότητας όπως ο Ευριπίδης (στον οποίο αποδίδονταν περίπου 90 έργα) ήδη στην την ρωμαϊκή εποχή (500 χρόνια μετά) επιβίωναν λιγότερα (γύρω στα 70 του Ευριπίδη).

Αυτό δείχνει ότι η εξήγηση για την απώλεια της γραπτής κληρονομιάς δεν είναι τόσο απλοϊκή όσο η κατηγορία “τα έκαψαν όλα οι χριστιανοί” αφού σημαντικές ήταν οι απώλειες και πριν την εμφάνιση του χριστιανισμού.

Από συγγραφείς των οποίων το έργο διατηρήθηκε τμηματικά – όπως του Ευριπίδη μπορεί να βγει κάποιο συμπέρασμα και να “υπολογιστεί” έτσι χοντρικά ο ρυθμός απώλειας στο χρόνο.

Άν δηλαδή από τα 90 έργα του Ευριπίδη, 500 χρόνια μετά…

– …Είχαν χαθεί κάπου 20 κι έμεναν 70 με τη “μέθοδο των τριών”, τότε…

– …Θα μπορούσε να υπολογιστεί πόσα θα έμεναν μετά άλλα 500 χρόνια; Και άλλα 500 κλπ…

– Μέχρι το 1500μ.χ. περίπου όταν η ανακάλυψη της τυπογραφίας σταθεροποίησε κάπως τον αριθμό των βιβλίων που επιβίωναν.

192luw5c2uh7ojpg

Με απλά μαθηματικά…

– Αν περίπου στο έτος 100, έμεναν από τα 90 (-20 =) 70 βιβλία του Ευριπίδη, τότε γύρω στο 600 θα απέμεναν (χωρίς να λογαριαστεί η επίδραση του χριστιανισμού) γύρω στα 50. Κατά το 1100 θα έπρεπε να είχαν απομείνει καμιά 30αριά και κατά το 1500, πάνω κάτω 12. Σήμερα έχουμε στα χέρια μας 19 έργα του Ευριπίδη. Που σημαίνει ότι κατά τα χριστιανικά χρόνια όχι μόνο επιβίωσαν τα έργα του αλλά και ότι ο ρυθμός απώλειας ήταν μικρότερος από αυτό τον προχριστιανικών!

– Ακόμα κι αν λάβουμε υπόψη ότι Ευριπίδης ήταν δημοφιλής και ότι ο ρυθμός απώλειας άλλων συγγραφέων ήταν διαφορετικός και πάλι καταλήγουμε στο ότι η διαφορά – αν υπάρχει – θα είναι μικρή.

– Δηλαδή, αν δεν είχε υπάρξει ο χριστιανισμός θα είχαμε σήμερα και πάλι μόνο ένα 10% της χαμένης αρχαίας Ελληνικής γραμματείας. Παρουσιάζω εδώ το μέσο όρο.

– Ακόμα και με τον πιο αυστηρό υπολογισμό και πάλι βγαίνει ότι στην πιο “καταδικαστική” περίπτωση θα επιβίωνε ένα 15%, αντί για 10%. Δηλαδή ο χριστιανισμός δεν μπορεί να ευθύνεται για απώλεια μεγαλύτερη του 5%. Νούμερο πολύ μακριά από το 90-99% που προσάπτουν οι πιο φανατικοί “κατήγοροι”.

– Αν η ίδια μέθοδος δοκιμαστεί και για άλλες μεγάλης κλίμακας ιστορικές αλλαγές (κοσμοϊστορικά γεγονότα), εισβολές, μεταναστεύσεις, λοιμοί, φυσικές καταστροφές, κοινωνικές αναταραχές, μπορεί να διαφανεί ότι τέτοια γεγονότα έχουν κι αυτά μια το πολύ 5% επίδραση σε απώλεια γραπτών μνημείων του προηγούμενου status quo.

 Οι κατηγορίες ότι ο χριστιανισμός ευθύνεται για την καταστροφή των αρχαίων Ελληνικών βιβλίων δεν είναι ο κυριώτερος λόγος αλλά σίγουρα ένας από τους λόγους…

Share.

About Author

3 Comments

  1. ΔΗΜΗΤΡΗΣ on

    ΔΕΝ ΧΑΘΗΚΕ ΖΑΧΑΡΙΑ ΤΗΝ ΕΠΝΥΞΑΝ … Την έπνιξαν, την πολέμησαν εδέχθει διωγμούς και Αυτοκρατορικά διατάγματα ( Ιουστινιανός , Θεοδόσιος.) και μέχρι τις μέρες μας ακόμα ,κάθε αναφορά στην αλήθεια για το τι πραγματικά έγινε αποτελεί κόκκινο πανί … ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΕΚΕΙ ΚΑΙ ΚΑΡΤΕΡΕΙ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΤΟΛΜΗΡΟΥΣ ΝΑ ΒΓΟΥΝ ΜΠΡΩΣΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ ΞΑΝΑ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ … ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ…

  2. Μιχάλης Λοΐζου on

    ” αφού σημαντικές ήταν οι απώλειες και πριν την εμφάνιση του χριστιανισμού.”

    Αυτό το δεδομένο ποιός το λέει και πού. Γιατί εάν το λένε οι χριστιανοί δεν πρέπει να είναι αλήθεια γιατί μεχρι τώρα από ότι ξέρω δεν μας λένε όλη την αλήθεια,αλλά έχουν γράψει και πολλά ψέματα,είναι απατεώνες δηλαδή.

Leave A Reply

 Cheap Jerseys Wholesale